|
با وجود تحول در دیدگاههای نظری در خصوص میزان اثربخشی برنامههای تلویزیونی بر مخاطبان این رسانهی جمعی و تفسیر چگونگی مواجههی مخاطبان درقبال برنامههای تلویزیون، این مطلب مسلم است که "مخاطب" در نظام ارتباط جمعی نقش محوری دارد و برقراری یک ارتباط تلویزیونی بدون حضور مخاطب، قابل تصور نیست. همچنین، هیچ سازمان پخش تلویزیونیای را نمیتوان یافت که در فعالیت خود، اثرگذاری بر مخاطبان را ـ در حیطهی شناختی، احساسی و رفتاری ـ مدنظر نداشته باشد. لذا، اقدامات سازمانی در تهیه و تولید برنامههای تلویزیونی، مبتنی بر استراتزیها و سیاستهای مشخصی است که با اجرای آنها، حصول اهداف از پیش تعیین شدهی سازمانی مورد انتظار است و هر اقدامی که بتواند سازمان را در رسیدن به اهداف خود یاری نماید، مورد توجه خواهد بود.
در بین تدابیر گوناگونی که اجرای آنها میتواند نظامهای رسانهای را به اهداف از پیش تعیین شده نزدیک کند، «شناخت مخاطبان رسانه» است؛ یعنی مدیران و برنامهسازان، پیش از هر اقدامی در راستای تولید و پخش برنامه، بر این امر وقوف داشته باشند که «مخاطب آنان چه کسانی هستند؟». به بیان دیگر، دستاندرکاران نظامهای رسانهای باید آگاه باشند مخاطبان رسانه دارای چه ویژگیهایی هستند؟ علایق آنان چیست؟ مشخصههای اجتماعی و فرهنگی آنان کدام است؟ فرصتهای فراغت آنان برای استفاده از رسانه چگونه است؟ چه نوع محصول فرهنگی برای آنان ارجح است؟ و...
سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، پس از سالها فعالیت رسانهای، با انتشار سند چشماندازـ با عنوان «افق رسانه»ـ نشان داد که به عنوان یک سازمان آیندهنگر و هدفگرا، بیش از گذشته عزم فعالیت معطوف به هدف و مبتنی بر برنامه را دارد و بر آن است که با انتخاب تدابیر اجرایی مشخص، گام به گام به نقطهی هدفـ ترسیم شده در افق رسانه ـ نزدیک شود.
از جمله راهبردهای سازمانی در حرکت به سمت اهداف وضع شده، همین عطف توجه به مخاطب است که به صورتهای مختاف در برنامهها و اقدامهای اجرایی نمادین است. در سند چشمانداز، جمعیتهای خاصی نظیر کودکان و نوجوانان، جوانان و خانواده به عنوان مخاطبان ویژهی رسانه مشخص شده و اهداف معین رسانهای معطوف به این مخاطبان خاص، تعیین شده است. بدیهی است که امر مقدم بر فعالیت رسانهای ویژهی مخاطبان خاص، شناخت این مخاطبان از وجوه گوناگون است تا تولید و پخش برنامههای ویزهی آنان، مبتنی بر اگاهی پیشین باشد. اما چنین تخصصی در برنامهها و فعالیت سازمان، به معنی غفلت از مخاطبان عام رسانه نیست. چرا که به دلیل فراگیر بودن پوشش رسانهای رادیو و تلویزیون قبل از هر نوع تحدید در مخاطبان رسانه، جامعه در کلیت آن، به عنوان مخاطب مورد نظر است و بسیاری از انتظارات در فعالیت رسانهای متوجه عموم است.
|